← ระยะที่ 1 · ยื่นคำฟ้อง
คำร้องที่ 9 จาก 50
คำฟ้อง: เพิกถอนกฎหรือคำสั่งทางปกครอง
- ใช้เมื่อ
- ระยะที่ 1 · ยื่นคำฟ้อง
- กำหนดเวลา
- ภายใน 90 วัน นับแต่รู้หรือควรรู้เหตุ
- กฎหมายหลัก
- ม.9 (1), ม.45, ม.49 พ.ร.บ.ศาลปกครอง
ร่างได้ในแอป
ครบองค์ประกอบตามมาตรา 45: ชื่อและที่อยู่ผู้ฟ้องคดี หน่วยงานที่ถูกฟ้อง การกระทำที่เป็นเหตุ ข้อเท็จจริง คำขอ และลายมือชื่อ
ร่างคำฟ้องใช้เมื่อไร
- ใช้เมื่อผู้ฟ้องคดีประสงค์ให้ศาลตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของกฎ คำสั่ง หรือการกระทำทางปกครองที่อยู่ในอำนาจศาล ไม่ใช่ใช้แทนการอุทธรณ์ทางปกครองที่กฎหมายเฉพาะกำหนดให้ต้องดำเนินการก่อน
เตรียมก่อนเขียน
- ระบุให้ชัดว่าโจมตี “กฎ” หรือ “คำสั่ง” ฉบับใด วันออกคำสั่ง เลขที่หนังสือ ผู้ออกคำสั่ง และผู้ได้รับผลกระทบ
- ตรวจว่ามีกฎหมายเฉพาะกำหนดขั้นตอนอุทธรณ์/ร้องทุกข์ก่อนฟ้องหรือไม่ และตรวจวันรับทราบคำสั่งกับกำหนดเวลาฟ้องตามกฎหมายที่ใช้กับคดีนั้น
- แยกเหตุไม่ชอบด้วยกฎหมายเป็นข้อ ๆ เช่น ไม่มีอำนาจ/ผิดขั้นตอนสำคัญ/ใช้ดุลพินิจไม่ถูกต้อง/ข้อเท็จจริงผิด/เลือกปฏิบัติ/ขัดหลักความได้สัดส่วน โดยต้องผูกกับหลักฐาน
พยานหลักฐานที่ควรแนบ
- กฎหรือคำสั่งฉบับเต็มพร้อมเอกสารแนบ
- หลักฐานวันที่รับทราบหรือได้รับแจ้งคำสั่ง
- คำอุทธรณ์และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ (ถ้ามี) พร้อมหลักฐานวันรับ
- เอกสารแสดงข้อเท็จจริงที่หน่วยงานใช้ตัดสินใจ และเอกสารโต้แย้งของผู้ได้รับผลกระทบ
ขั้นตอน
- ระบุคำสั่ง/กฎที่ขอให้เพิกถอนอย่างเจาะจง
- บรรยายข้อเท็จจริงตามลำดับเวลา โดยแยกข้อเท็จจริงที่ยอมรับได้ออกจากข้อที่โต้แย้ง
- อธิบายเหตุไม่ชอบด้วยกฎหมายทีละประเด็น: หลักกฎหมาย → ข้อเท็จจริง → หลักฐาน → ผลต่อความชอบด้วยกฎหมาย
- ขอให้เพิกถอนทั้งหมดหรือเฉพาะส่วนที่แยกออกได้ และระบุคำขอเกี่ยวเนื่องเท่าที่มีฐานกฎหมาย
ตัวอย่างข้อความ
ผู้ฟ้องคดีขอให้ศาลตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของ [ชื่อ/เลขที่/วันที่ของกฎหรือคำสั่ง] ซึ่งออกโดย [หน่วยงาน/เจ้าหน้าที่] โดยมีเหตุสำคัญดังนี้ (1) [เหตุและข้อกฎหมาย] (2) [ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานสนับสนุน] (3) [ผลกระทบต่อผู้ฟ้องคดี] จึงขอให้ศาลมีคำพิพากษา/คำสั่งเพิกถอน [ระบุให้ชัด] และมีคำบังคับอื่นที่จำเป็นตามกฎหมาย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เขียนเพียงว่า “ไม่เป็นธรรม” โดยไม่ชี้บทกฎหมายหรือข้อบกพร่องที่ตรวจสอบได้
- ไม่แนบคำสั่งฉบับเต็มหรือไม่มีหลักฐานวันรับทราบ
- ขอให้เพิกถอนเอกสารที่ไม่ใช่เหตุแห่งความเดือดร้อนเสียหาย หรือไม่ระบุขอบเขตการเพิกถอน
ต้องตรวจก่อนยื่น
- ตรวจเขตอำนาจศาล ผู้มีสิทธิฟ้อง ขั้นตอนก่อนฟ้อง และกำหนดเวลาตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นรายคดี อย่าสรุปว่าทุกคำสั่งมีเส้นตายเดียวกัน
แนวคำวินิจฉัยที่เกี่ยวข้อง
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 200/2546 · ศาลรับคำฟ้องที่ยื่นพ้นกำหนดไว้โดยผิดหลง เพิกถอนคำสั่งรับฟ้องและสั่งไม่รับฟ้องภายหลังได้ เงื่อนไขการฟ้องศาลตรวจได้ทุกระยะของคดี
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 84/2554 · ผู้ที่ไม่ได้เป็นเจ้าของหรือครอบครองที่ดินหรืออาคารใกล้เคียง และไม่ได้รับผลกระทบจากใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร ไม่มีสิทธิฟ้อง (ม.42)
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 177/2558 · คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงความรับผิดทางละเมิดเป็นขั้นตอนภายใน ยังไม่กระทบสิทธิ จึงยังฟ้องไม่ได้
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 240/2558 (ที่ประชุมใหญ่) · ยื่นอุทธรณ์แล้วผู้มีอำนาจไม่วินิจฉัยในกำหนด ให้ถือวันครบ 60 วันเป็นวันที่ทำตามขั้นตอนครบ และนับวันที่ 61 เป็นวันแรกที่ฟ้องได้
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 546/2550 · คำสั่งไม่ได้แจ้งวิธีการและระยะเวลาฟ้องคดี ระยะเวลาฟ้องขยายเป็น 1 ปีตาม ม.50
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 535/2547 · เมื่อพ้น 1 ปีตาม ม.50 แล้ว การแจ้งสิทธิฟ้องคดีภายหลังไม่ทำให้เริ่มนับระยะเวลาใหม่
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 398/2547 · ผู้ฟ้องคดีร้องขอให้หน่วยงานแก้ไขและติดตามเรื่องตลอดมา ศาลรับคดีที่พ้นกำหนดไว้พิจารณาเพราะมีเหตุจำเป็นตาม ม.52
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 271/2547 · คดีเกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สินที่รัฐธรรมนูญคุ้มครอง ศาลรับไว้พิจารณาแม้พ้นกำหนดตาม ม.52
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 575/2554, 164/2546, 411/2546, 262/2548 · ไม่รู้กฎหมาย เจ็บป่วย ยากจน หรือรอผลคดีอื่น ไม่ใช่เหตุจำเป็นที่ศาลจะรับคดีที่พ้นกำหนดตาม ม.52
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 796/2550 และ 846/2550 · หนังสือตอบข้อหารือเป็นเพียงการตีความ และการย้ายชั่วคราวในระดับเดิมไม่มีผลทางกฎหมาย จึงไม่ใช่คำสั่งที่ฟ้องได้
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 550/2547 · หนังสือเวียนกระทรวงการคลังที่มีผลบังคับเหมือนกฎ ฟ้องขอเพิกถอนได้
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 117/2546 · การแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยเป็นขั้นตอนเตรียมการภายใน ไม่เป็นคำสั่งทางปกครอง
ค้นแนวคำวินิจฉัยทั้งหมดกำหนดเวลาตามกฎหมายทั่วไป ถ้าศาลหรือกฎหมายเฉพาะกำหนดไว้ต่างออกไป ให้ใช้ตามนั้น